Bram: Zo, we zitten er klaar voor. Best indrukwekkend, zo'n raadszaal. Maar Mieke, wie zijn die mensen die daar vooraan zitten, naast de burgemeester? Die kijken zo serieus.
Mieke: Haha, ja, dat hoort erbij. Dat zijn de wethouders, Bram. Zij zijn heel belangrijk voor de gemeente.
Bram: Wethouders... oh ja. Ik weet dat ze bestaan, maar wat ze precies doen? Geen idee meer.
Mieke: Nou, kijk. Je kunt ze een beetje vergelijken met de ministers van de regering, maar dan voor de gemeente. Zij vormen samen met de burgemeester het dagelijks bestuur van de gemeente.
Bram: Oké, de ministers van de gemeente. Dat is een handig ezelsbruggetje. En die worden dan ook gekozen door de inwoners, net als de gemeenteraad?
Mieke: Nee, en dat is een heel belangrijk punt. De gemeenteraad wordt direct door de burgers gekozen. Maar de wethouders, die worden gekozen door de gemeenteraad.
Bram: Huh, echt? Dus de raadsleden die wij kiezen, kiezen daarna die wethouders? Dat wist ik niet meer. Waarom is dat zo geregeld?
Mieke: Ja, precies. Zo wordt er gezorgd dat de wethouders het vertrouwen hebben van de meerderheid van de raad. De raad maakt de grote plannen en de wethouders moeten die plannen uitvoeren.
Bram: Ah, dus de raad beslist, en de wethouders doen het werk. Logisch eigenlijk. En hebben ze dan allemaal een eigen taak?
Mieke: Jazeker. Elke wethouder heeft een eigen portefeuille, een eigen onderwerp. De ene gaat bijvoorbeeld over verkeer en vervoer, een ander over onderwijs en weer een ander over de financiën van de gemeente.
Bram: Net als ministers dus. Een minister van Financiën, een wethouder van Financiën. Ik zie de link. Dus die vrouw daar links, die zou bijvoorbeeld de wethouder van Onderwijs kunnen zijn.
Mieke: Precies. Zij is dan verantwoordelijk voor alles wat met scholen en jeugdzorg te maken heeft in onze stad. De besluiten van de raad over dat onderwerp moet zij uitvoeren.
Bram: En als ze haar werk niet goed doet, kan de raad haar dan ook wegsturen?
Mieke: Ja, dat kan. Als de gemeenteraad geen vertrouwen meer heeft in een wethouder, dan moet die wethouder opstappen. De raad heeft dus best veel macht.
Bram: Dat is wel interessant. Dus die hele groep, burgemeester en wethouders, heet dat dan iets?
Mieke: Jazeker. Dat heet officieel 'het college van burgemeester en wethouders'. Vaak wordt de afkorting 'college van B en W' gebruikt. B voor burgemeester, W voor wethouders.
Bram: College van B&W. Die term heb ik weleens in de krant zien staan. En dat is dus het dagelijks bestuur. Dat betekent dat zij de dagelijkse beslissingen nemen?
Mieke: Precies. Zij zorgen ervoor dat de gemeente elke dag draait. Ze voeren het beleid uit dat door de raad is bepaald.
Mieke: Even een tip voor je examen, Bram. Er komt bijna altijd een vraag over wie de wethouders kiest. Veel mensen denken 'de burgers', maar dat is fout. Onthoud goed: de wethouders worden gekozen door de raad. Schrijf dat maar op.
Bram: Oké, 'gekozen door de raad'. Dat ga ik onthouden. Dat is zo'n typische strikvraag.
Bram: Dus, als ik het goed samenvat voor het examen: de inwoners van een gemeente kiezen de gemeenteraad. En die gemeenteraad kiest daarna de wethouders. En de wethouders voeren samen met de burgemeester het beleid uit.
Mieke: Helemaal correct. Dat is de kern van wat je moet weten.
Bram: Top, weer wat geleerd over mijn eigen land, haha. Bedankt!
Mieke: Graag gedaan. Tot de volgende keer!