Bram: Kijk, daar zit ze. De burgemeester. Ze leidt de vergadering best wel strak, vind je niet?
Mieke: Zeker. Dat is ook haar taak. Zij is de voorzitter van de gemeenteraad.
Bram: Ja, dat snap ik. Maar ik zat te denken, wanneer zijn de volgende verkiezingen voor de burgemeester eigenlijk? Ik kan me niet herinneren dat ik ooit op haar gestemd heb.
Mieke: Haha, dat klopt. Op een burgemeester kun je in Nederland namelijk niet stemmen.
Bram: Huh, echt? Wordt de burgemeester niet gekozen? Ik dacht dat we in een democratie alles kozen.
Mieke: Bijna alles. We kiezen de gemeenteraad, de Provinciale Staten, de Tweede Kamer... Maar de burgemeester wordt benoemd.
Bram: Benoemd? Door wie dan?
Mieke: Officieel door de Koning, voor een periode van zes jaar. De gemeenteraad mag wel zeggen wat voor type burgemeester ze willen en ze praten mee, maar de uiteindelijke beslissing ligt hogerop.
Bram: Oh, dat wist ik echt niet meer. Wat gek eigenlijk. Wat doet een burgemeester dan precies, behalve voorzitter zijn?
Mieke: Een heel belangrijke taak van de burgemeester is de verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente.
Bram: De openbare orde... dus dat de stad rustig en veilig is?
Mieke: Precies. Als er bijvoorbeeld een grote demonstratie is, of een festival, dan is de burgemeester verantwoordelijk voor de veiligheid. Hij of zij is het hoofd van de politie en de brandweer in de gemeente.
Bram: Oké, dat is een serieuze baan. Ik zie de burgemeester ook wel eens bij officiële dingen, met zo'n grote zilveren ketting om.
Mieke: Ja, dat is de ambtsketen. Die draagt de burgemeester bij speciale gelegenheden. Bijvoorbeeld als ze een belangrijke toespraak geeft, of bij de ontvangst van de Koning.
Bram: Aha. En ze is dus ook de voorzitter van het college van burgemeester en wethouders, toch? Dat heb ik wel onthouden.
Mieke: Heel goed! Ja, ze is voorzitter van de gemeenteraad én van het college van B en W. Ze is dus een heel belangrijk persoon in de gemeente.
Bram: Maar dus niet gekozen. Dat vind ik toch wel apart.
Mieke: De gedachte erachter is dat de burgemeester boven de politieke partijen moet staan. Neutraal, voor alle inwoners van de gemeente.
Bram: Wacht, dus 'benoemen' en 'kiezen' zijn echt twee verschillende dingen. Wat is het precieze verschil voor het examen?
Mieke: Goed dat je dat vraagt. 'Kiezen' doe je zelf, als burger, met een stembiljet. 'Benoemen' betekent dat een hogere autoriteit, zoals de regering of de Koning, iemand een functie geeft. En die ketting heet dus de 'ambtsketen'. Die drie woorden moet je kennen.
Bram: Oké, duidelijk. Benoemen, niet kiezen. En de ambtsketen.
Mieke: Let op, voor het KNM-examen is dit een klassieke vraag. Ze vragen: 'Hoe komt een burgemeester aan zijn of haar functie?' Dan staan er opties zoals 'gekozen door de inwoners' of 'benoemd door de Koning'.
Mieke: Het juiste antwoord is dus altijd iets met benoemen. Onthoud dat goed.
Bram: Oké, dus als ik de vraag krijg, moet ik onthouden: een burgemeester wordt niet gekozen, maar benoemd. En de belangrijkste taak is zorgen voor de openbare orde en veiligheid.
Mieke: Helemaal correct. Als je dat weet, zit je goed voor dit onderwerp op het examen.
Bram: Nou, weer wat geleerd over mijn eigen land, haha. Zullen we gaan?
Mieke: Ja, is goed. Tot de volgende keer!